/ Teknik — Peyzaj Aydınlatma
PEYZAJ AYDINLATMA
TASARIMI VE GECE KULLANIM ANALİZİ
Peyzaj aydınlatma tasarımı, gece kullanım güvenliğini sağlarken estetik atmosfer yaratmayı hedefler. Lüks değerlerinin doğru hesaplanması, ışık kirliliği kontrolü ve enerji verimliliği arasındaki denge, başarılı bir aydınlatma tasarımının temelini oluşturur.
1. AYDINLATMA DÜZEYLERİ (LUX DEĞERLERİ)
Ana Yaya Yolları
Minimum 20 lux ortalama, 10 lux minimum. Dikey aydınlatma (yüz tanıma): min 5 lux. Düzgünlük oranı U₀ ≥ 0.40.
Ara Yollar & Patikalar
Minimum 5-10 lux ortalama. Park içi patikalarda 3 lux yeterli. Yön bulmayı kolaylaştırıcı kontrast.
Oturma Alanları
50-100 lux yatay aydınlatma. Sıcak renk sıcaklığı (2700-3000K) tercih. Kamaşma önlemi zorunlu.
Güvenlik Aydınlatması
Park giriş/çıkışları: min 50 lux. Otopark: min 20 lux. CCTV uyumu: min 15 lux dikey.
2. IŞIK KİRLİLİĞİ KONTROLÜ
- Upward Light Ratio (ULR): E1-E2 bölgelerinde %0, E3 bölgelerinde <%5, E4 bölgelerinde <%15
- Full cut-off armatür zorunluluğu: Yatay düzlemin üzerine ışık çıkışı engellenmelidir
- Sınır aydınlatma: Komşu parseldeki dikey aydınlatma E3 bölgesinde max 10 lux, E2'de max 5 lux
- Gece modülasyonu: 23:00 sonrası aydınlatma düzeyini %50 azaltma (dimming) önerisi
- LED renk sıcaklığı: Doğal alanlarda max 3000K (böcek çekimini azaltma), kentsel alanlarda max 4000K
- Ağaç altı aydınlatma: Yukarı yönlü sadece vurgu aydınlatması, max 15W/ağaç
3. AYDINLATMA TİPLERİ VE KULLANIM ALANLARI
Direk Üstü (4-6m)
Ana yollar ve meydanlar. LED 50-100W. Tavsiye dikim aralığı: Direk yüksekliğinin 3-4 katı.
Bollard (0.8-1.2m)
Ara yollar ve patikalar. LED 10-20W. Yol kenarı çizgisel yerleşim, 4-6m aralıkla.
Gömme Zemin
Meydan vurgu, yol kenarı yönlendirme. LED 3-10W. IP67 koruma sınıfı zorunlu.
Vurgu Aydınlatma
Heykel, su öğesi, özel ağaç. Spot LED 10-35W. Dar açı (15-25°) ile odak oluşturma.
4. STANDARTLAR
| Standart | Kapsam | Uygulama |
|---|
| EN 13201 | Yol ve alan aydınlatması | Aydınlatma sınıfları (P1-P7), lux değerleri, düzgünlük oranları |
| CIE 150:2017 | Işık kirliliği | Çevre bölge sınıflandırması (E1-E4), ULR sınırları |
| IDA Karanlık Gökyüzü | Dark Sky uyumu | Full cut-off armatür, renk sıcaklığı sınırları, zamanlama |
| TS EN 60598 | Dış mekan armatür | IP koruma sınıfı, mekanik dayanıklılık, elektriksel güvenlik |
| EN 12464 | Çalışma alanı aydınlatması | Dış mekan çalışma alanları için minimum lux değerleri |
5. ENERJİ VERİMLİLİĞİ
- Güneş enerjili LED: Bağımsız patika aydınlatmasında tercih, min. 8 saat otonom çalışma
- Hareket sensörü: %30-50 enerji tasarrufu, az kullanılan alanlarda dimming modülasyonu
- LENI hesabı: Yıllık enerji tüketimi kWh/m²·yıl — Hedef: <3.5 kWh/m²·yıl
- LED faydalı ömür: Min. 50.000 saat (L70B50), bakım maliyeti düşürme
- Akıllı yönetim: DALI/Zigbee kontrol, merkezi izleme ve zamanlama sistemi
AYDINLATMA ANALİZİ YAPIN
Peyzaj aydınlatma projenizi LandCrit ile analiz edin. Lüks değerleri, güvenlik ve ışık kirliliği parametrelerini otomatik değerlendirin.
Projeyi Analiz Et →